PSCPD: Prvi srpski hor proslavio 180 godina postojanja

mar 12 2019 /
Tagged under

pancevacko srpsko crkveno pevacko drustvo

U godini krunisanja engleske kraljice Viktorije, dok Atlantikom kreću prvi parobrodi, a Srbija dobija obeležja državnosti, u Pančevu se o Božiću 1838. godine, sa sa balkona Svetouspenskog hrama prvi put se zaorilo višeglasno pojanje, piše list Politika.

Beše to prvi nastup hora Pančevačkog srpskog crkvenog pevačkog društva, najstarijeg u Srba, ali i na Balkanu.

Sam početak 19. veka vreme je u kom, uz Veliku školu osnovanu 1808. i Maticu srpsku (1826), PSCPD je treća kulturna institucija, ponikla pod okriljem Pravoslavne crkve i ove zemlje, koja začinje građansko društvo, zaslužna za uvođenje notne muzike i pojanja u nas, te tako trajno postaje čuvar srpskog identiteta. Čitavo Pančevo, s velikim ponosom, ali odmereno, zaokružilo je godinu neverovatnog jubileja – 180 godina postojanja i rada svog društva, najstarije muzičke institucije u nas, zaslužne za slavno doba, a kakvo dožive malo koji kraj srpstva i jugoslovenstva.

„Posebna radost je što je društvo neprekidno uznosilo slavu Bogu, proslavljalo Boga i svete ugodnike, ulepšavajući naša bogosluženja”, uz čestitke je rekao Njegovo preosveštenstvo vladika banatski gospodin Nikanor, primajući Veliku gramatu društva na Svečanoj akademiji, kojoj su prisustvovale ugledne zvanice – sveštenstvo srpske Pravoslavne crkve, Dragan Hamović izaslanik ministra kulture, dr Mileta Radojević, direktor Kancelarije za saradnju sa crkvama i verskim zajednicama Republike Srbije i prof. dr Danica Petrović, dugogodišnji direktor Muzikološkog instituta SANU, koja je održala besedu. Srdačne pozdrave i čestitke uputio je i prestolonaslednik Aleksandar Karađorđević, čiji je slavni predak, kralj Petar Drugi, na vek rada podario društvu zastavu i primio se kumstva pri njenom osvećenju, a iste, 1938. godine, društvo ovenčano i Ordenom Svetog Save drugog reda.

Neprolazna istorija beleži da su društvo kroz teška vremena vodili viđeni i istaknuti građani i umetnici, poput prvog horovođe i učitelja „armoničnog pjenija iz nota” Pančevca Ravla Radivojevića i velikana Kornelija Stankovića, Davorina Jenka, Jovana Bandura, Nikole Đurkovića, akademika Dimitrija Stefanovića, koji je, nepropuštajući nijednu nedelju i praznik, dolazio u Pančevo i pružao podršku grupi entuzijasta društva koja je, uprkos svim otporima, dolazila na bogosluženja u Svetouspenski hram.

„Sudbina društva podseća na sudbinu pravoslavnog hrišćanina krajem 19, burnog 20, pa i početkom ovog veka, jer je, uz procvat, prolazilo i teške periode iskušenja. Pančevačko srpsko crkveno pevačko društvo nije samo običan hor, već institucija koja je po značaju davno izašla iz okvira male pogranične varoši, kakvo je Pančevo bilo 1838. godine. Dovoljno je samo pročitati imena ljudi koji su obeležili istoriju društva, pa da postanete svesni da je i pred našom generacijom ogromna obaveza”, rekao je Srđan Miković, predsednik društva, koje je, uz ovdašnju Pravoslavnu crkvenu opštinu, pomagalo nauku i umetnost, posebno stipendiste, koji su osvetlali obraz srpskom narodu. Među njima su i takva imena kao što je kompozitor i horovođa Mita Toplaović, pod kojim se ono najviše pročulo i proslavilo, i veliki Mihajlo Pupin, te književnici Joakim Vujić, Jovan Jovanović Zmaj, Đura Jakšić...

Poslednjih osamnaest godina, dolaskom na čelo pevačkog ansambla mr Vere Carine, vraća se ugled Društva. Vokalna grupa narasta u veliki ansambl, koji posvećeno neguje horski zvuk i vokalnu tehniku. Ne prođe nedelja da hor ne peva na Liturgiji u Svetouspenskoj crkvi, a od 2003. godine, pridruži im se neretko i dečiji hor i podmladak društva, koji vodi Bojana Stražmešterov. Muzikom su živopisali crkvene službe u srpskim svetinjama u zemlji i inostranstvu, tu su brojni koncerti, učešća na festivalima sa kojih su doneta vredna priznanja. Društvo danas priređuje niz godišnjih kulturnih manifestacija, a najzapaženije nastupe trajno čuva sedam izdanja nosača zvuka.

„U narodu koji pamti tolike nasilne i neželjene prekide, kontinuiteti imaju još punije značenje. U srpskom slučaju, ostvariti, istrajati i održati se jeste pobeda, a 18 decenija vekovitosti Pančevačkog srpskog crkvenog pevačkog društva, jeste pobeda koja ume da peva. Sledila su i druga društva i družine, ali je ovo pančevačko prvo i to prvenstvo je očuvalo, ne samo istrajnošću, nego i visoko postavljenom merom do koje je držalo”, rekao je Dragan Hamović izaslanik ministra kulture i njegov savetnik.

Vek uspostavljene tradicije sačuvan je među koricama „Spomenice”, i danas najobimnije i najdetaljnije istorije jednog našeg pevačkog društva iz pera njegovog učenog predsednika i dobrotvora advokata pančevačkog dr Mihovila Tomandla, a osam decenija kasnije, ove godine, društvo će dobiti i svoju monografiju.

(Politika, O. Janković / Foto: A. Stojković)

Read 113 times
Konoba32Konoba32Konoba32

-------------------