fbpx

Oporavak ozonskog omotača može da utiče na vremenske prilike



Ozonska rupa nastavlja da se smanjuje, a omotač da se oporavlja i to dovodi do promena u atmosferskoj cirkulaciji – kretanju vazduha i vetrova.

Koristeći satelitske podatke i uz klimatske simulacije, Antara Banardži i njene kolege sa Univerziteta u Kolorado Bolderu utvrdili su da je promena pravca strujanja vetrova povezana sa oporavkom ozonskog omotača.

Smanjivanje ozonske rupe je najvećim delom zasluga Protokola iz Montreala iz 1987. godine kada je zabranjeno korišćenje supstanci koje uništavaju ozon.

Pre 2000-ih, pojas vazdušnih struja na srednjoj visini iznad južne hemisfere sve se više pomerao prema Južnom polu. Takođe, Hedlijeva struja, koja stvara povoljne okeanske vetrove, nosi kišonosne oblake u tropske krajeve i stvara uragane, sve se više širila.

Banardži i njen tim otkrili su da su se oba pomenuta trenda zaustavila i počela da se vraćaju nakon 2000. godine. Ta promena ne bi mogla da se objasni nasumičnom "fluktuacijom klime" već je posledica oporavljanja ozonskog omotača.

Spor oporavak

Promena kretanja vazdušnih struja može da utiče na vremenske prilike promenama u atmosferskoj temperaturi i količini kiše, što bi kao posledicu moglo da ima promenu temperature okeana i saliniteta.

Uprkos zabrani supstanci koje razgrađuju ozon, te hemikalije imaju veoma dug životni vek u atmosferi, pa će pun oporavak omotača trajati još nekoliko decenija.

Osim toga, slojevi ozonskog omotača u nekim delovima atmosfere se oporavljaju različitim brzinama.

Iznad severne hemisfere očekuje se da će se omotač do 2030. doći u stanje iz osamdesetih godina prošlog veka, dok će iznad južne hemisfere biti potrebno dve decenije duže za njegov oporavak.

(RTS)



Komentre omogućio K-013.com